Regâib Kandili: Rahmet ve Mağfiret Gecesinin Anlamı ve İbadetleri

Hazreti Muhammed’in (Sallallâhü Aleyhi ve Sellem) yaratılışına vesile olan tertemiz nur, Receb-i Şerif ayının ilk Cuma gecesi, Hazreti Abdullah’tan Hazreti Amine’nin rahmine intikal etmiştir. Bu mübarek geceye “Regaib Gecesi” ," Regaib Kandili" denir. Regaib; bol ihsan, bağış ve lütuf anlamına gelir.

Regaib Kandilinde Ne Oldu?

Hatib-i Bağdadi’den (K.S) rivayet edildiğine göre Allahü Teâlâ (C.C) Receb-i Şerif ayının ilk Cuma gecesi Hazreti Muhammed’i (S.A.V.) yaratmayı murad ettiği zaman cennet bekçisi Rıdvan’a Firdevs cennetinin kapılarını açmasını emretti ve göklerde ve yerde bir münadi şöyle nida etti:

“Dikkat edin! Bu gece, hidayet rehberi son peygamber Hazreti Muhammed’in (S.A.V.) kendisinden yaratılacağı gizli ve saklı nur, Amine’nin karnında karar kıldı. Orada yaratılışını tamam bulacak, müjdeleyici ve korkutucu olarak insanlara gönderilecektir.”

Yine bu gecede Kerubiyyun meleklerinin (Cebrail, Azrail, Mikail, İsrafil) reisi olan Cibril-i Emin (A.S.) Hamele-i Arş ve Sidre’nin yanında, Cennet ve Semavatta yüksek sesle şöyle nida etti:

“Ey Hamele-i Arş, ey Sidre ehli ve semavat ehli! Şüphesiz Hazreti Allah (C.C) beldelerin ziyası, nebilerin sonuncusu, Ahmed, Muhammed, Tâhâ ve Yâsin isimleri ile müsemma, müjdeleyici ve korkutucu, emin olan zatı yaratmakla vadini yerine getirdi. O, Allahü Teâlâ’nın (C.C) izniyle ruhlar aleminden şahıslar fezasına geldi. O inci, saadet ve felah ile Hazreti Amine binti Vehb’in sadefine (inci kabuğuna-tertemiz rahmine) bırakıldı.”

Melekler bu müjdeyi duyunca Allahü Teâlâ’ya (C.C) hamdü sena ettiler. Bu hadiseyi birbirlerine müjdelediler. Sevinç ve sürurlarını belirttiler. Daha sonra nur perdeleri kaldırıldı ve Allahü Teâlâ (C.C) Habibinin (S.A.V) gelmesi hürmetine meleklere tecelli etti. Melekler arzularının en yücesi olan Mevla Teâlâ’nın (C.C) tecellisi ile müşerref olunca ve Melik-i Müteal’in habibinin müjdesini alınca Allahü Teâlâ (C.C) Cebrail’e (A.S) şöyle emretti:

“Ey Kürabiyyun’un (dört büyük meleğin) reisi ve ey Melekül Emin! Yüz bin melek ile birlikte yeryüzüne in, mahlukatın efendisinin gelişini müjdelemek için onları karaların ve denizlerin her köşesine dağıt.”

Bunun üzerine Cebrail (A.S) görevli meleklerle birlikte yeryüzüne indi ve Peygamber Efendimiz’in (S.A.V) gelişini mahlukata müjdeledi. O yüce peygamberin sıfat cevherini ve hususiyet incilerini mahlukata bildirdiler. Mahlukat içinde bu müjdeyi kabul edecek olanlar ise Allahü Teâlâ’nın (C.C) ilminde kabul ve saadet ehlinden kılınmış olanlar ve hayır ve ikrama nail olanlardır.

Hazreti Ka’b İbn-i Ahbar’dan (R.A) rivayet edilmiştir ki: “O gece dünyadaki putlar tersine çevrilmiş olarak sabahladı. Kureyşliler şiddetli bir kıtlık ve büyük bir darlık içindeydiler. O geceden sonra yeryüzü yemyeşil yeşerdi, ağaçlar meyveye durdu ve Mekke’ye her taraftan ticaret kafileleri gelmeye başladı. Annesinin Resulullah’a (S.A.V) hamile kaldığı bu seneye ‘Fetih ve Bolluk Yılı’ adı verildi.”

Yine rivayet edilmiştir ki: “Peygamber Efendimiz’in (Sallellâhü Aleyhi ve Sellem) yaratılacağı temiz nutfe annesi Hazreti Amine’ye intikal ettiğinde melekut ve ceberut aleminde şöyle nida edildi:

Parlak, mukaddes yerleri güzel kokularla kokulayın,

Yüce ve şerefli mekanları buhurlayıp tütsüleyin,

Safa’daki saflara ibadet seccadesi döşeyin,

Sıdk ve safa ehli mukarrabin meleklerin saf tutması için.

Gizli nur, (Nur-u Muhammedi) güzel akıl ve korunmuş bir şeref sahibi Amine’nin karnına intikal etti.” 

O gece Kureyş’e ait hayvanlar dile geldi ve şöyle dediler: “Kabe’nin Rabbine yemin olsun ki dünyanın imamı ve dünyadakilerin kandili olan Hazreti Muhammed (S.A.V) anne karnına intikal etti.”

Hazreti Amine validemiz de o gecede uyku ile uyanıklık arasında iken bir sesin şöyle dediğini işitiyordu: “Bu ümmetin seyyidi ve peygamberine hamile kaldığının farkında mısın?”

Hazreti Amine binti Vehb’den rivayet edilmiştir ki:

“Hazreti Muhammed’e (S.A.V) Receb-i Şerif ayında hamile kaldım. Yine o ay içerisinde bir gece uykuda iken odama güzel yüzlü, misk kokulu ve nurlu bir zat girdi.

‘Merhaba ey Muhammed (S.A.V)’ dedi.

‘Sen kimsin?’ dedim.

‘İnsanlığın babası Adem (A.S)’ dedi.

‘Niçin odama girdin?’ dedim. Buyurdu ki;

‘Ey Amine! Müjdeler olsun sana, insanlığın en hayırlısına hamilesin.’

Hamileliğin ikinci ayında odama mübarek bir zat geldi.

‘Esselamü aleyke ya Resulullah!’ dedi.

‘Sen kimsin?’ dedim.

‘Ben Şit’im (A.S)’ dedi ve o da beni müjdeledi.

Hamileliğin üçüncü ayında yine odama bir zat geldi.

‘Sen kimsin?’ diye sordum.

‘İdris’im (A.S)’ dedi ve o da beni Habib-i Kibriya (S.A.V) ile müjdeledi.

Dördüncü ayda da öncekiler gibi bir zat geldi. Ona da kim olduğunu sordum. Hazreti Nuh (A.S) olduğunu söyledi ve nusret ve fütuhat ile beni müjdeledi.

Beşinci ayda da aynı şekilde mübarek bir zat geldi.

‘Kimsiniz?’ diye sorunca

‘Hud’um (A.S)’ dedi ve beni kıyamet gününün şefaatçisi ile müjdeledi.

Altıncı ayda da şanı büyük olan bir zat geldi.

‘Kimsiniz?’ diye sorunca

‘Halil İbrahim’im (A.S)’ dedi ve o da bana yüce peygamberin gelişini müjdeledi.

Yedinci ayda Hazreti İsmail (A.S), sekizinci ayda Hazreti Musa (A.S) ve dokuzuncu ayda Hazreti Meryem oğlu İsa (A.S) geldiler ve hepsi de muhterem Resulün (S.A.V) gelişini müjdelediler.”

Regaib Kandilinde Hangi İbadetler Yapılır?

1. Gündüzünde Oruç Tutmak

Hazreti Enes İbn-i Malik’den (R.A) rivayet edildiğine göre Efendimiz (S.A.V) şöyle buyurmuşlardır:

“Receb-i Şerif ayının ilk Cuma gecesinde gafil olmayın. Çünkü o gece, meleklerin kendisine ‘Regaib’ (bol bahşişler ve hediyeler) ismini verdikleri bir gecedir. O gecenin üçte biri geçince göklerde ve yerde bir melek kalmayıp hepsi Kabe’de ve etrafında toplanırlar.

O anda Allahü Teâlâ (C.C) o meleklere bir tecelli ile muttali olarak;

‘Ey benim meleklerim! Benden dilediğinizi isteyin’ diye buyurur. Bunun üzerine meleklere de ‘Senden dileğimiz, Receb-i Şerif ayında oruç tutanları affetmendir’ diye niyaz ederler. Bunun üzerine Allahü Teâlâ (C.C) ‘Muhakkak ki Ben, bunu yaptım (yani Receb-i Şerif ayında oruç tutanları affettim)’ diye buyurur.” 

2. Kaza Namazı ve Nafile Namaz Kılmak

En mühim hususlardan biri namazdır. Hak dostları bu gecede namaz kılmanın ehemmiyetine dikkat çekmişler ve namaz borcu olanların kaza namazı kılmalarını tavsiye etmişlerdir.

Regaib gecesinde kandilinde kılınacak nafile namaz:

Hadis-i şerifte Peygamber Efendimiz (S.A.V) şöyle buyurmaktadır: Her kim Receb-i Şerif ayının ilk Perşembe gününü oruçlu geçirir, sonra Cuma gecesi olan o gecede akşam namazı ile yatsı namazı arasında on iki rekat namaz kılar ve her rekatta da bir FATİHA suresi, üç KADİR suresi ve on iki kere de İHLAS suresini okursa ve (bu namazı) her iki rekatta bir selam vererek kılarsa ve namaz bittikten sonra

Allâhümme salli alâ Muhammedin nebillil ümmiyi ve alâ âlihi ve sellim

‘Ey Allah’ım! Nebiyyi Ümmi olan Hazreti Muhammed’e (S.A.V) ve O’nun âline salat eyle’ diye yetmiş kere bana salat okur, sonra secdeye kapanarak secdesinde yetmiş kere

Sübbûhun kuddûsün rabbül melâiketi verrûh

‘Allahü Teâlâ (C.C) bütün noksan sıfatlardan münezzeh ve mukaddestir. Meleklerin ve Ruh’un (Cebrail’in) Rabbidir’ diye tesbihte bulunur. Başını kaldırdıktan sonra iki secde arasında otururken

Rabbiğfir verham ve tecâvez ammâ ta’lemü feinneke entel azîzül e’zam

‘Ey Rabbim! Bağışla ve acı. Bildiğin (ki bütün günahlarımı bilirsin) günahlarıma ceza verme. Şüphesiz ki Sen, en ulu ve en yüce olansın’ der. Daha sonra ikinci kez secdeye varır ve tekrar yetmiş kere

Sübbûhun kuddûsün rabbül melâiketi verrûh

‘Allahü Teâlâ (C.C) bütün noksan sıfatlardan münezzeh ve mukaddestir. Meleklerin ve Ruh’un (Cebrail’in) Rabbidir’ diye tesbihte bulunur. Namaz bittikten sonra da Allahü Teâlâ’dan (C.C) dileğini isterse Allahü Teâlâ (C.C) o dileği muhakkak yerine getirir.”

Resulullah (S.A.V) sözlerine şöyle devam etti:

“Nefsim kudret elinde olan Allah’a (C.C) yemin ederim ki, erkek veya kadın herhangi bir kul bu namazı kılarsa muhakkak ki Allahü Teâlâ (C.C), denizlerin köpükleri, kum taneleri, dağların ağırlığı, yağmurların damlaları ve ağaçların yaprakları kadar fazla da olsa, o kimsenin bütün günahlarını bağışlar.

Bu kişi, hane halkından yedi yüz kişiye kıyamet günü şefaatçi kılınır. Kabre indiği ilk gecesinde bu namazın sevabı güler yüzlü bir şekilde kendisine gelerek tatlı bir dille ona;

‘Ey dostum! Sevinebilirsin, muhakkak ki her zorluktan kurtuldun!’ dediğinde o kimse;

‘Sen de kimsin? Vallahi senden daha güzel yüzlü, tatlı dilli ve hoş kokulu bir şahıs görmedim’ der.

O da ona ‘Ey sevgilim! Ben şu sene, şu ay, şu gece kılmış olduğun namazın sevabıyım. Bu gece, isteğini yerine getireyim, tek başına kaldığın şu anda sana yoldaş olayım ve yalnızlık hissini gidereyim diye geldim. Sur’a üfürüldüğü zaman da, kıyamet günü toplanılan meydanda başının üzerinde gölge olacağım.

Artık müjdelenebilirsin. Zira Mevla Teâlâ’dan (C.C) ebediyen hiçbir hayrı kaybetmeyeceksin’ diye cevap verir.”

Bir hadis-i şerifte Peygamber Efendimiz (S.A.V) şöyle buyurmuştur: “Her kim, Receb-i Şerif’in ilk Perşembe günü oruç tutar, sonra Cuma gecesi on iki rekat namaz kılarsa, Allahü Teâlâ (C.C) her rekat için o kimseye dosdoğru yer (olan cennet)te, hiç şeksiz şüphesiz yüz köşk verir.”

3) Kur’ân-ı Kerîm Okumak

Allah dostları Regaip gecesinde çokça Kur'ân-ı Kerîm okunmasını tavsiye buyurmuşlardır.

İbni Mesut radıyallahu anh‘den rivayet edildiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:

“Kim Kur’ân-ı Kerîm’den bir harf okursa, onun için bir iyilik sevabı vardır. Her bir iyiliğin karşılığı da on sevaptır. Ben, elif lâm mîm bir harftir demiyorum; bilâkis elif bir harftir, lâm bir harftir, mîm de bir harftir.” (Tirmizî, Fezâilü’l-Kur’ân 16)

4) Tevbe ve İstiğfar Etmek

Bu gece, günahların affı için samimi tevbe ve istiğfarın önemsendiği mübarek gecelerden biri olarak kabul edilir.

5) Dua Etmek

Regaip gecesi, Rabbimize niyazda bulunmak, dilek ve ihtiyaçlarımızı O’na arz etmek için özel bir zaman olarak değerlendirilir.

6) Salavat Getirmek

Peygamber Efendimize salât ve selâm getirmek bu gecenin önemli ibadetlerindendir.

7) Sadaka Vermek

Allah yolunda infakta bulunmak, bu müstesna gecelerde de tavsiye edilir. Sadaka vermek, kişiyi birçok sıkıntıdan koruyan bir ibadet olarak zikredilmiştir.